Grey Cube

Grey Cube to seria 70-ciu zdjęć pokazujących domy w polskich wsiach i miasteczkach. Wybór obejmuje wyłącznie zdjęcia domów o kształcie kostki (zwykle szarej), i jest częścią szerszego projektu o roboczej nazwie Domopolo, który dokumentuje polską architekturę prowincjonalną. 

 

Łukasz Skąpski

Grey Cube

Projekt „Grey Cube” to osobista próba nawiązania kontaktu z polską myślą architektoniczną, a dokładniej chaosem urbanistyczno-architektonicznym, z jakim mamy do czynienia w całej Polsce. Polski pejzaż rustykalny tam, gdzie tylko pojawiały się budynki, przyprawiał mnie zawsze o ból zębów. Ogólnokrajowy stan niemożności zapanowania nad żywiołem architektury, który nigdy, teraz już to widać,  nie ulegnie poprawie, wręcz przeciwnie, będzie się stale pogłębiać, aż osiągnie dno urbanistycznego piekła, zawsze mnie zdumiewał. Wiedząc, że moje narzekania mają mniej więcej tyleż sensu co przeklinanie złej pogody, postanowiłem oswoić koszmar i sfotografować polskie budownictwo wiejskie. Powstało parę tysięcy zdjęć, pokazujących brzydkie lub co najwyżej śmieszne budynki, lecz efekt terapeutyczny był natychmiastowy. Tam, gdzie dawniej z odrazą odwracałem głowę, wykrzykiwałem: cóż za wspaniały okaz! Stan euforii minął jak przyszło do selekcji zdjęć. Następstwem fotografowania polskich domów był pomysł, by sfotografować również ich wnętrza,co zaowocowało nie mającym już z terapią nic wspólnego projektem „Wypoczynek”.

Prezentowany projekt to wybór „polskich kostek”, budynków wiejskich inspirowanych, jak sądzę, architekturą bloków mieszkalnych. Pobrzmiewające w tych domkach echa Bauhausu czynią je w miarę atrakcyjnymi na tle palety propozycji polskich konstruktorów. Wydały mi się też najbardziej interesujące na potrzeby serii fotograficznej. Nie są to zdjęcia pokazujące reprezentatywną próbkę budownictwa polskiego, tylko dobrze ilustrująca polski indywidualizm manifestujący się w architekturze. Duża grupa zdjęć przedstawia domy zbudowane ewidentnie według jednego projektu – domy jednak różnią się znacznie; przybudówkami, werandami, miejscem rozmieszczenia okien, balkonów, nie mówiąc już o wykończeniu. Inna grupa domów to bardzo podobne kostki różniące się nieznacznie proporcjami czy wymiarami, zbudowane wg różnych projektów.  atrakcyjnych fotografii. Gra między identycznym a odróżniającym się, między zunifikowanym a indywidualnym, między gotowym projektem wziętym z gminy a indywidualnymi życzeniami budowniczych, na koniec miedzy wolnością a dezynwolturą, tworzy subtelny sens tych fotografii.